Khi tìm hiểu về rượu vang Bordeaux, người mới chơi vang rất dễ nhầm rằng Grand Cru Classé 1855 và Grand Cru Classé Saint-Émilion chỉ là hai cách gọi khác nhau cho cùng một hệ thống phân hạng. Thực tế hoàn toàn không phải như vậy. Cả hai đều là những hệ thống phân hạng quan trọng nhất của Bordeaux, đều gắn với những Château danh tiếng và đều có sức ảnh hưởng rất lớn đến danh tiếng cũng như giá trị thương mại của rượu. Tuy nhiên, chúng ra đời trong những hoàn cảnh khác nhau, áp dụng cho những khu vực khác nhau, sử dụng phương pháp đánh giá khác nhau và quan trọng nhất là có cơ chế vận hành hoàn toàn khác nhau.
Phân hạng Bordeaux 1855 được hình thành phục vụ Triển lãm Quốc tế Paris năm 1855 theo yêu cầu của Hoàng đế Napoléon III. Các nhà môi giới rượu Bordeaux khi đó đã xây dựng một thứ bậc dựa chủ yếu trên danh tiếng và giá giao dịch của những loại vang nổi tiếng nhất. Hệ thống này về cơ bản được duy trì gần như nguyên trạng trong hơn 170 năm. Hiện nay, phần vang đỏ của bảng 1855 gồm 61 Château: 5 Premier Cru, 14 Deuxième Cru, 14 Troisième Cru, 10 Quatrième Cru và 18 Cinquième Cru. Ngoài ra còn có một bảng riêng cho vang ngọt Sauternes và Barsac gồm 27 Château.
Trong khi đó, phân hạng Saint-Émilion được thiết lập lần đầu vào năm 1955 và được thiết kế để xem xét, cập nhật định kỳ 10 năm. Bảng phân hạng hiện hành là phiên bản năm 2022, gồm 85 cơ sở sản xuất: 14 Premier Grand Cru Classé, trong đó Figeac và Pavie được phân biệt hạng A, cùng 71 Grand Cru Classé. Điểm khác biệt này dẫn đến một kết luận rất quan trọng: không thể đặt “Second Growth 1855”, “Third Growth 1855” hay “Grand Cru Classé Saint-Émilion” lên cùng một thang điểm để nói rằng cấp nào cao hơn tuyệt đối. Chúng thuộc hai hệ thống đánh giá khác nhau.
1. Rượu vang Grand Cru Classé 1855 là gì?
Lịch sử ra đời của bảng phân hạng 1855
Năm 1855, Paris tổ chức Exposition Universelle – Triển lãm Quốc tế có quy mô rất lớn. Napoléon III muốn các vùng sản xuất rượu vang Pháp giới thiệu những sản phẩm tiêu biểu nhất. Tại Bordeaux, Phòng Thương mại Bordeaux giao cho các nhà môi giới rượu xây dựng bảng phân hạng những Château danh tiếng nhất.
Các nhà môi giới không tiến hành một cuộc thi nếm vang theo phương pháp hiện đại. Thay vào đó, họ dựa nhiều vào danh tiếng trên thị trường và giá giao dịch của những niên vụ trước đó để xây dựng thứ bậc. Chính vì vậy, bảng 1855 phản ánh rất rõ cấu trúc thị trường Bordeaux giữa thế kỷ XIX.
Đối với vang đỏ, hệ thống tập trung chủ yếu vào Médoc, với một ngoại lệ đặc biệt là Château Haut-Brion thuộc Graves. Rượu được chia thành 5 cấp:
- Premier Cru – First Growth
- Deuxième Cru – Second Growth
- Troisième Cru – Third Growth
- Quatrième Cru – Fourth Growth
- Cinquième Cru – Fifth Growth
Đối với vang ngọt, bảng riêng của Sauternes và Barsac có ba cấp, trong đó Château d’Yquem được xếp Premier Cru Supérieur, một cấp đặc biệt cao hơn Premier Cru thông thường. Một đặc điểm đáng chú ý là bảng 1855 không phải một bảng xếp hạng được chấm lại sau mỗi 10 năm. Nó được xem như một hệ thống gần như cố định.
Trong lịch sử, Château Cantemerle được bổ sung vào hạng Cinquième Cru năm 1856 sau khi bị bỏ sót trong danh sách ban đầu. Đến năm 1973, Château Mouton Rothschild được nâng từ Deuxième Cru lên Premier Cru. Đây là thay đổi nổi tiếng nhất trong lịch sử bảng phân hạng 1855.
2. Danh sách Grand Cru Classé 1855 hiện hành
Dưới đây là danh sách 61 Château vang đỏ đang thuộc hệ thống 1855. Danh sách được đối chiếu với hệ thống phân loại hiện hành của Bordeaux.com và các tài liệu chuyên ngành.
Premier Cru – First Growth – 5 Château
| Hạng | Château | Khu vực |
|---|---|---|
| Premier Cru | Château Lafite-Rothschild | Pauillac |
| Premier Cru | Château Latour | Pauillac |
| Premier Cru | Château Margaux | Margaux |
| Premier Cru | Château Haut-Brion | Pessac-Léognan |
| Premier Cru | Château Mouton Rothschild | Pauillac |
Năm Château này thường được gọi là First Growths và là tầng cao nhất của hệ thống 1855. Mouton Rothschild là trường hợp đặc biệt vì chỉ được nâng lên Premier Cru vào năm 1973; bốn Château còn lại đã ở hạng Premier Cru từ hệ thống ban đầu.
Deuxième Cru – Second Growth – 14 Château
| Château | Khu vực |
|---|---|
| Château Rauzan-Ségla | Margaux |
| Château Rauzan-Gassies | Margaux |
| Château Léoville Las Cases | Saint-Julien |
| Château Léoville-Poyferré | Saint-Julien |
| Château Léoville Barton | Saint-Julien |
| Château Durfort-Vivens | Margaux |
| Château Gruaud-Larose | Saint-Julien |
| Château Lascombes | Margaux |
| Château Brane-Cantenac | Margaux |
| Château Pichon Baron | Pauillac |
| Château Pichon Longueville Comtesse de Lalande | Pauillac |
| Château Ducru-Beaucaillou | Saint-Julien |
| Château Cos d’Estournel | Saint-Estèphe |
| Château Montrose | Saint-Estèphe |
Trong thực tế thị trường hiện đại, một số Second Growth như Léoville Las Cases, Pichon Baron, Pichon Comtesse de Lalande, Cos d’Estournel, Montrose hay Ducru-Beaucaillou có thể đạt chất lượng và giá bán ngang ngửa hoặc thậm chí vượt một số First Growth ở những niên vụ nhất định. Vì thế, thứ hạng 1855 không nên được hiểu là bảng xếp hạng chất lượng tuyệt đối của từng chai vang trong mọi niên vụ.
Troisième Cru – Third Growth – 14 Château
| Château | Khu vực |
|---|---|
| Château Kirwan | Margaux |
| Château d’Issan | Margaux |
| Château Lagrange | Saint-Julien |
| Château Langoa Barton | Saint-Julien |
| Château Giscours | Margaux |
| Château Malescot Saint-Exupéry | Margaux |
| Château Boyd-Cantenac | Margaux |
| Château Cantenac-Brown | Margaux |
| Château Palmer | Margaux |
| Château La Lagune | Haut-Médoc |
| Château Desmirail | Margaux |
| Château Calon-Ségur | Saint-Estèphe |
| Château Ferrière | Margaux |
| Château Marquis d’Alesme Becker | Margaux |
Château Palmer là ví dụ điển hình cho khoảng cách giữa thứ hạng lịch sử và đánh giá của thị trường hiện đại. Đây là Third Growth nhưng thường được giới sưu tầm và giới chuyên môn xem là một trong những Château hàng đầu của Margaux.
Quatrième Cru – Fourth Growth – 10 Château
| Château | Khu vực |
|---|---|
| Château Saint-Pierre | Saint-Julien |
| Château Talbot | Saint-Julien |
| Château Branaire-Ducru | Saint-Julien |
| Château Duhart-Milon | Pauillac |
| Château Pouget | Margaux |
| Château La Tour Carnet | Haut-Médoc |
| Château Lafon-Rochet | Saint-Estèphe |
| Château Beychevelle | Saint-Julien |
| Château Prieuré-Lichine | Margaux |
| Château Marquis de Terme | Margaux |
Cinquième Cru – Fifth Growth – 18 Château
| Château | Khu vực |
|---|---|
| Château Pontet-Canet | Pauillac |
| Château Batailley | Pauillac |
| Château Haut-Batailley | Pauillac |
| Château Grand-Puy-Lacoste | Pauillac |
| Château Grand-Puy-Ducasse | Pauillac |
| Château Lynch-Bages | Pauillac |
| Château Lynch-Moussas | Pauillac |
| Château Dauzac | Margaux |
| Château d’Armailhac | Pauillac |
| Château du Tertre | Margaux |
| Château Haut-Bages-Libéral | Pauillac |
| Château Pédesclaux | Pauillac |
| Château Belgrave | Haut-Médoc |
| Château de Camensac | Haut-Médoc |
| Château Cos Labory | Saint-Estèphe |
| Château Clerc-Milon | Pauillac |
| Château Croizet-Bages | Pauillac |
| Château Cantemerle | Haut-Médoc |
Một số Fifth Growth ngày nay có vị thế vượt xa những gì người tiêu dùng có thể hình dung từ con số “Cinquième Cru”. Pontet-Canet và Lynch-Bages là hai ví dụ nổi bật. Chất lượng, giá trị và danh tiếng của một Château có thể thay đổi đáng kể qua nhiều thế hệ, trong khi thứ hạng 1855 lại có tính lịch sử rất cao.
Đây là lý do người am hiểu Bordeaux thường xem 1855 là một mốc tham chiếu về lịch sử và thương hiệu, chứ không phải một bảng điểm chất lượng cập nhật theo từng thế hệ.
3. Grand Cru Classé Saint-Émilion là gì?
Nếu 1855 được sinh ra từ thị trường Bordeaux thế kỷ XIX thì Saint-Émilion lại đi theo một triết lý khác. Phân hạng Saint-Émilion được thiết lập lần đầu năm 1955, trong bối cảnh vùng Saint-Émilion muốn tạo ra một hệ thống ghi nhận những nhà sản xuất có chất lượng nổi bật. Từ đó, bảng phân hạng được thiết kế để có thể thay đổi theo thời gian, với chu kỳ khoảng 10 năm.
Phiên bản mới nhất hiện nay là Saint-Émilion Classification 2022, được áp dụng từ niên vụ 2022. Quyết định homologation chính thức được Chính phủ Pháp ban hành ngày 15/12/2022 và có hiệu lực đối với vụ thu hoạch 2022. Văn bản pháp lý này cũng thay thế bảng phân hạng năm 2012.
Bảng 2022 tổng cộng 85 Chateau gồm:
- 14 Premier Grand Cru Classé, trong đó:
- 2 Château được phân biệt A
- 12 Château thuộc Premier Grand Cru Classé
- 71 Grand Cru Classé
4. Tiêu chí phân hạng Saint-Émilion khác 1855 như thế nào?
Đây là khác biệt quan trọng nhất. Saint-Émilion không chỉ hỏi: “Château này có danh tiếng và giá cao không?” Hệ thống 2022 đặt chất lượng và tính ổn định của rượu thông qua nếm thử ở vị trí trung tâm, chiếm 50% tổng điểm cho cả Grand Cru Classé và Premier Grand Cru Classé. Phần còn lại xem xét danh tiếng, giá trị thương mại, đặc điểm điền trang và terroir, phương thức trồng nho – làm vang.
Đối với Grand Cru Classé, trọng số gồm:
- Nếm thử: 50%
- Danh tiếng, quảng bá, phân phối và giá trị: 20%
- Điền trang và terroir: 20%
- Phương thức trồng nho và sản xuất rượu: 10%
Đối với Premier Grand Cru Classé:
- Nếm thử: 50%
- Danh tiếng, quảng bá, phân phối và giá trị: 35%
- Điền trang và terroir: 10%
- Phương thức trồng nho và sản xuất rượu: 5%
Ngưỡng tối thiểu là 14/20 đối với Grand Cru Classé và 16/20 đối với Premier Grand Cru Classé. Đặc biệt, để được xem xét Premier Grand Cru Classé, ứng viên trước hết phải đáp ứng điều kiện Grand Cru Classé.
Trong kỳ đánh giá 2022, 43 chuyên gia đã tham gia nếm tổng cộng 1.343 mẫu rượu trong khoảng thời gian từ tháng 12/2021 đến tháng 4/2022. Với Grand Cru Classé, 10 niên vụ được xem xét; với Premier Grand Cru Classé, số niên vụ là 15.
Như vậy, Saint-Émilion có một điểm rất khác biệt: một Château có thể được thăng hạng hoặc rớt hạng trong một kỳ phân loại tương lai nếu không còn đáp ứng tiêu chuẩn.
5. Danh sách Grand Cru Classé Saint-Émilion 2022
Premier Grand Cru Classé – 14 Château
Trong bảng 2022, Figeac và Pavie được phân biệt A. 12 Château còn lại thuộc nhóm Premier Grand Cru Classé. Danh sách chính thức do INAO và Journal Officiel công bố gồm:
| Phân hạng | Château |
|---|---|
| A | Château Figeac |
| A | Château Pavie |
| Premier Grand Cru Classé | Château Beau-Séjour Bécot |
| Premier Grand Cru Classé | Château Beauséjour Héritiers Duffau-Lagarrosse |
| Premier Grand Cru Classé | Château Bélair-Monange |
| Premier Grand Cru Classé | Château Canon |
| Premier Grand Cru Classé | Château Canon La Gaffelière |
| Premier Grand Cru Classé | Château Larcis Ducasse |
| Premier Grand Cru Classé | Château Pavie Macquin |
| Premier Grand Cru Classé | Château Troplong Mondot |
| Premier Grand Cru Classé | Château TrotteVieille |
| Premier Grand Cru Classé | Château Valandraud |
| Premier Grand Cru Classé | Clos Fourtet |
| Premier Grand Cru Classé | La Mondotte |
Một chi tiết rất đáng chú ý là bảng 2022 không còn những cái tên từng giữ vị trí rất cao trong các bảng trước như Château Ausone, Château Cheval Blanc, Château Angélus và Château La Gaffelière. Một số Château không tham gia hoặc rút khỏi quy trình phân hạng 2022, vì vậy không nên diễn giải sự vắng mặt của họ đơn giản là “bị đánh tụt hạng”. Đây là một trong những lý do khiến bảng Saint-Émilion 2022 được giới chuyên môn quan tâm đặc biệt.
Grand Cru Classé – 71 Château
Danh sách chính thức được công bố trong quyết định ngày 15/12/2022 gồm:
| # | Château | # | Château |
|---|---|---|---|
| 1 | Château Badette | 37 | Château La Croizille |
| 2 | Château Balestard La Tonnelle | 38 | Château La Dominique |
| 3 | Château Barde-Haut | 39 | Château La Fleur Morange |
| 4 | Château Bellefont-Belcier | 40 | Château La Marzelle |
| 5 | Château Bellevue | 41 | Château La Serre |
| 6 | Château Berliquet | 42 | Château La Tour Figeac |
| 7 | Château Boutisse | 43 | Château Laniote |
| 8 | Château Cadet-Bon | 44 | Château Larmande |
| 9 | Château Cap de Mourlin | 45 | Château Laroque |
| 10 | Château Chauvin | 46 | Château Laroze |
| 11 | Château Clos de Sarpe | 47 | Château Le Chatelet |
| 12 | Château Corbin | 48 | Château Le Prieuré |
| 13 | Château Corbin Michotte | 49 | Château Mangot |
| 14 | Château Côte de Baleau | 50 | Château Monbousquet |
| 15 | Château Croix de Labrie | 51 | Château Montlabert |
| 16 | Château Dassault | 52 | Château Montlisse |
| 17 | Château de Ferrand | 53 | Château Moulin du Cadet |
| 18 | Château de Pressac | 54 | Château Péby Faugères |
| 19 | Château Destieux | 55 | Château Petit Faurie de Soutard |
| 20 | Château Faugères | 56 | Château Ripeau |
| 21 | Château Fleur Cardinale | 57 | Château Rochebelle |
| 22 | Château Fombrauge | 58 | Château Rol Valentin |
| 23 | Château Fonplégade | 59 | Château Saint-Georges Côte Pavie |
| 24 | Château Fonroque | 60 | Château Sansonnet |
| 25 | Château Franc Mayne | 61 | Château Soutard |
| 26 | Château Grand Corbin | 62 | Château Tour Baladoz |
| 27 | Château Grand Corbin-Despagne | 63 | Château Tour Saint Christophe |
| 28 | Château Grand Mayne | 64 | Château Villemaurine |
| 29 | Château Guadet | 65 | Château Yon-Figeac |
| 30 | Château Haut-Sarpe | 66 | Clos Badon Thunevin |
| 31 | Château Jean Faure | 67 | Clos de l’Oratoire |
| 32 | Château La Commanderie | 68 | Clos des Jacobins |
| 33 | Château La Confession | 69 | Clos Dubreuil |
| 34 | Château La Couspaude | 70 | Clos Saint-Julien |
| 35 | Château La Croizille | 71 | Clos Saint-Martin |
| 36 | Château La Dominique | 72 | Couvent des Jacobins |
| 73 | Lassègue |
Lưu ý: Bảng trên được sắp xếp để thuận tiện đọc theo danh sách chính thức; tổng số Grand Cru Classé là 71, không bao gồm 14 Premier Grand Cru Classé. Văn bản pháp lý của Pháp là nguồn xác nhận cuối cùng về tên và tư cách phân hạng.
6. Một điểm rất dễ nhầm: “Saint-Émilion Grand Cru” không đồng nghĩa “Grand Cru Classé”
Đây là vấn đề mà người mua rượu vang tại Việt Nam thường gặp. Saint-Émilion Grand Cru trước hết là một appellation/AOC với các điều kiện sản xuất nghiêm ngặt hơn Saint-Émilion thông thường. Trong phạm vi Saint-Émilion Grand Cru mới tồn tại các danh hiệu Grand Cru Classé và Premier Grand Cru Classé. INAO xác nhận từ năm 1984, hai appellation chính còn tồn tại là Saint-Émilion và Saint-Émilion Grand Cru, trong đó các cru classé gắn với Saint-Émilion Grand Cru.
Vì vậy: Saint-Émilion Grand Cru ≠ Saint-Émilion Grand Cru Classé.
Một chai ghi Saint-Émilion Grand Cru chưa có nghĩa Château đó thuộc 71 Grand Cru Classé hay 14 Premier Grand Cru Classé. Đây là khác biệt rất quan trọng khi mua rượu.
7. So sánh Grand Cru Classé 1855 và Saint-Émilion 2022
| Tiêu chí | Grand Cru Classé 1855 | Saint-Émilion Classification 2022 |
|---|---|---|
| Năm hình thành | 1855 | 1955 |
| Khu vực | Chủ yếu Médoc + Haut-Brion; thêm Sauternes/Barsac cho vang ngọt | Saint-Émilion |
| Vang đỏ hiện hành | 61 Château | 85 Château tổng cộng |
| Cấp bậc | 5 cấp từ Premier đến Cinquième Cru | Premier Grand Cru Classé A, Premier Grand Cru Classé, Grand Cru Classé |
| Cập nhật | Không có chu kỳ định kỳ | Khoảng 10 năm |
| Tiêu chí lịch sử | Danh tiếng và giá giao dịch thị trường | Chất lượng, tính ổn định, danh tiếng, terroir, phương thức sản xuất |
| Nếm thử | Không phải nền tảng của bảng 1855 | Chiếm 50% điểm trong bảng 2022 |
| Tính biến động | Rất thấp | Cao hơn |
| Có thể thăng hạng? | Không theo cơ chế định kỳ | Có |
| Có thể rời bảng? | Không theo chu kỳ phân hạng | Có, do không đạt hoặc không tham gia |
| Ý nghĩa chính | Danh tiếng lịch sử và vị thế thị trường | Đánh giá chất lượng và sự phát triển của Château theo từng thời kỳ |
Từ góc nhìn của người thưởng thức vang, có thể hiểu đơn giản rằng 1855 là một “bức ảnh lịch sử” được giữ lại, còn Saint-Émilion giống như một hệ thống đánh giá được cập nhật định kỳ. Đây là cách diễn giải dễ hiểu nhưng khá sát với bản chất của hai hệ thống.
8. Grand Cru Classé 1855 hay Saint-Émilion Grand Cru Classé cao cấp hơn?
Không nên trả lời bằng một chữ “có” hoặc “không”.
Nếu xét về di sản lịch sử và sức nặng thương hiệu quốc tế, 1855 có lợi thế rất lớn. Những cái tên như Lafite Rothschild, Latour, Margaux, Haut-Brion và Mouton Rothschild đã trở thành biểu tượng của Bordeaux và rượu vang thế giới.
Nhưng nếu xét về cơ chế đánh giá chất lượng hiện đại, Saint-Émilion có hệ thống năng động hơn vì chất lượng rượu, tính ổn định qua nhiều niên vụ, terroir và phương thức sản xuất đều được đưa vào quy trình đánh giá.
Do đó, không nên nói:
“First Growth 1855 luôn ngon hơn Premier Grand Cru Classé Saint-Émilion.”
Cũng không nên nói:
“Grand Cru Classé Saint-Émilion thấp hơn Second Growth 1855.”
Đó là cách so sánh quá đơn giản. Trong thực tế, niên vụ, Château cụ thể, điều kiện bảo quản và độ trưởng thành của chai vang có thể quan trọng hơn chính cấp phân hạng. Một Château thuộc Fifth Growth nhưng có phong độ xuất sắc ở một niên vụ cụ thể hoàn toàn có thể tạo ra trải nghiệm đáng nhớ hơn một chai Second Growth ở niên vụ kém thuận lợi.
9. Người mua rượu nên đọc bảng phân hạng như thế nào?
Nếu mục tiêu là mua vang để thưởng thức, không nên chỉ nhìn thấy chữ Grand Cru Classé rồi quyết định. Hãy đọc theo bốn lớp thông tin:
- Thứ nhất là Château: Tên nhà sản xuất cho biết phần lớn phong cách và vị thế của chai vang.
- Thứ hai là appellation và terroir: Pauillac, Margaux, Saint-Julien, Saint-Estèphe hay Saint-Émilion mang những đặc điểm rất khác nhau.
- Thứ ba là niên vụ: Một Château danh tiếng không thể tách rời vintage. Cùng một Château nhưng 2010, 2015, 2016, 2018 hay 2020 có thể đem đến trải nghiệm rất khác.
- Thứ tư là điều kiện bảo quản và nguồn gốc chai: Đối với Bordeaux cao cấp, một chai đúng Château nhưng bảo quản không tốt vẫn có thể kém xa một chai cùng cấp được lưu trữ hoàn hảo.
Đây cũng là lý do tại Vang Chất, khi tư vấn Bordeaux cao cấp, việc lựa chọn rượu nên dựa trên Château + niên vụ + nguồn gốc + điều kiện bảo quản + ngân sách, thay vì chỉ nhìn vào chữ “Grand Cru Classé”.
10. Kết luận: Hai bảng phân hạng, hai triết lý và cùng một giá trị Bordeaux
Grand Cru Classé 1855 và Grand Cru Classé Saint-Émilion không phải hai phiên bản của cùng một bảng xếp hạng.
1855 là hệ thống mang tính lịch sử, được xây dựng dựa chủ yếu trên danh tiếng và giá giao dịch của các Château Bordeaux ở thế kỷ XIX và được duy trì gần như nguyên trạng cho đến ngày nay. Đây là lý do những cái tên như Lafite-Rothschild, Latour, Margaux, Haut-Brion hay Mouton Rothschild có vị thế đặc biệt trên thị trường rượu vang quốc tế.
Saint-Émilion lại đại diện cho một cách tiếp cận năng động hơn. Bảng phân hạng được rà soát định kỳ, với chất lượng và tính ổn định của rượu qua nếm thử chiếm 50% tổng điểm. Bảng 2022 hiện hành gồm 85 Château, trong đó 14 Premier Grand Cru Classé và 71 Grand Cru Classé.
Vì vậy, khi nhìn vào một chai Bordeaux, điều quan trọng không phải là hỏi “1855 hay Saint-Émilion cao hơn?”, mà nên hỏi:
Château nào? Thuộc terroir nào? Niên vụ nào? Chất lượng thực tế ra sao? Và chai rượu được bảo quản như thế nào?
Đó mới là cách tiếp cận của một người uống Bordeaux có kinh nghiệm.
Với người mới bắt đầu, 1855 là cánh cửa dễ tiếp cận để khám phá Left Bank thông qua Médoc, Pauillac, Margaux, Saint-Julien và Saint-Estèphe. Trong khi đó, Saint-Émilion mở ra thế giới Right Bank với vai trò nổi bật của Merlot, những terroir đá vôi – đất sét đặc trưng và một hệ thống phân hạng luôn vận động.
Hiểu được sự khác nhau giữa hai bảng phân hạng không chỉ giúp đọc đúng nhãn chai mà còn giúp người mua đánh giá đúng giá trị của một chai vang Bordeaux, tránh nhầm lẫn giữa “Grand Cru”, “Grand Cru Classé” và “Premier Grand Cru Classé”.
